De verlichting van ERCO heeft een cruciale rol gespeeld in een milieugevoelige, fantasievolle strategie van architecten Snøhetta en Park Associati om het kantorencomplex uit de jaren 60 in Milaan te transformeren. Nu het Italiaanse hoofdkantoor van zowel Adidas als Condé Nast bevindt het gebouw Pirelli 35 zich in het centrum van Porta Nuova, vaak ook wel aangeduid als het meest rijke stadsdistrict van Europa.
Het regeneratieplan richtte zich op adaptief hergebruik, waarbij de elementen van het bestaande gebouw bleven behouden en opnieuw werden geconfigureerd. Dat verminderde niet alleen de koolstofemissies, maar vormde "een eens ondoordringbare constructie om tot een open, toegankelijke stedelijke ruimte die verschillende gebieden van de stad weer samenvoegt", zegt Snøhetta.
Binnen werd het project ontwikkeld tijdens de Categorie A (Cat A) -fase, zodat de hoofddoelstelling niet simpelweg het ontwerpen van verlichtingsarmaturen was, maar het creëren van een geavanceerd, flexibel verlichtingssysteem dat kon reageren op de wensen van toekomstige huurders, aldus Claudia Lacopo, Hoofd verlichting, ontwerpafdeling bij ESA Engineering. Categorie A verwijst naar de basistoestand van de constructie van een gebouw, waarin een kwalitatief hoogstaande, echter aanvankelijk neutrale en niet-gebruikersspecifieke infrastructuur wordt gecreëerd.
"Het project laat zien hoe een goed ontworpen Cat A-verlichtingsstrategie het aanpassingsvermogen op de lange termijn kan ondersteunen, terwijl er wordt voldaan aan hoge milieu- en comfortnormen, met inbegrip van het bereiken van hoogstaande certificeringsdoelen, zoals LEED", zegt Lacopo.
"De belangrijkste prioriteit was om het aanpassingsvermogen, de prestaties en langdurige waarde te waarborgen", vervolgt ze. "Het concept richtte zich op het leveren van een robuuste infrastructuur die diverse indelingsconfiguraties kon ondersteunen, terwijl het visuele comfort, de energie-efficiëntie en de architecturale samenhang bleven behouden."
Het geselecteerde verlichtingssysteem was Jilly downlights voor spanningsrails van ERCO. Elegant en ingetogen heeft de vlakke rechthoekige behuizing een zeer efficiënte lens gecombineerd met een antiverblindingslouvre (UGR waarde 18). Dat verzekert een hoge lichtopbrengst, terwijl er visueel comfort voor kantoorbewoners wordt geboden.
Het wattage en de lichtverdeling maken ook grote armatuurafstanden mogelijk voor normaal conforme, maar rendabele verlichtingsconcepten. De geïnstalleerde armaturen met 19W in warmwit (3500K) hebben een extra wide flood lichtverdeling (84°) en een lichtstroom van 2264lm.
"Jilly armaturen werden geselecteerd om hun combinatie van prestaties, visueel comfort, energie-efficiëntie en flexibiliteit, wat verzekert dat de verlichting de productiviteit en het welzijn in verschillende gebruiks- en bezettingsscenario's ondersteunt", zegt Lacopo. "Hun geavanceerde optische systeem waarborgt verlichting van hoge kwaliteit met een doeltreffende verblindingsbeheersing, waardoor ze met name geschikt zijn voor kantooromgevingen." Nauwkeurige optische systemen richten het licht exact op de vlakken die dienen te worden verlicht en die personen nodig hebben voor de waarneming. Het geprojecteerde licht van de leds is in combinatie met geavanceerde lenssystemen bijzonder efficiënt. Doeltreffende verblindingsbeheersing verzekert het hoge visuele comfort voor medewerkers, wat het complete comfort en de verblijfskwaliteit op kantoor verbetert.
Ontworpen om zich ontwikkelende werkplekmodellen en diverse werkpatronen te accommoderen, ondersteunt het systeem flexibele indelingen, zones voor samenwerking, individuele werkplekken en hybride werkomgevingen. Als een Cat A-project werd het interieurconcept bewust neutraal gehouden. "Het verlichtingsplan weerspiegelt deze benadering door te fungeren als een ondersteunende laag in plaats van een definiërend esthetisch element", legt Lacopo uit. De spanningsrail maakt echter ook de integratie van extra armaturen mogelijk, met inbegrip van decoratieve verlichtingsarmaturen waar dat nodig is vanwege het specifieke karakter van de ruimte.
"Veerkracht was een fundamenteel aspect van de designstrategie", zegt Lacopo. "Het gebruik van een enkele aanpasbare verlichtingsarmatuur waarborgde visuele consistentie, vereenvoudigde het onderhoud en verhoogde de flexibiliteit voor huurders op de lange termijn. Het is in toenemende mate een belangrijke overweging bij kantoorverlichting. Flexibiliteit en aanpassingsvermogen worden essentiële vereisten. Kantooromgevingen zijn steeds dynamischer en verlichtingssystemen moeten vaak andere indelingen van de ruimte ondersteunen zonder dat er grote ingrepen nodig zijn", voegt ze toe.
"Het systeem van ERCO bleek op locatie zeer eenvoudig te beheren te zijn, zowel voor de installateur als voor de projectmanager, die zich hoofdzakelijk bezighield met het herpositioneren van de armaturen", zegt Giorgio Totino, architect bij Twister Architetti Associati, verantwoordelijk voor het interieurdesign. "Dus ik moet zeggen dat het ons veel hielp. Door de armaturen simpelweg te herpositioneren konden we de juiste verlichting in elk type omgeving realiseren."
In het elektrische verlichtingsplan diende ook rekening te worden gehouden met de royale beglazing (grote ramen van de vloer tot aan het plafond met uitzicht op het onlangs aangelegde, openbare, groene binnenhof) die een stroom aan natuurlijk licht mogelijk maakt. Het evenwicht werd door middel van daglichtsensoren bereikt, die het natuurlijke licht voortdurend monitoren en de kunstmatige verlichting automatisch dimmen om consistente verlichtingsniveaus te handhaven en het energieverbruik te verminderen. Het regelprotocol is DALI‑2, wat een geprogrammeerde scèneregeling en een dimbereik van 1 tot 100% toelaat.
"ERCO werd voor zijn uitgebreide expertise in architecturale verlichting en optische prestaties geselecteerd", zegt Lacopo. "De onderneming behoorde tot de eerste die downlights voor spanningsrails introduceerde als oplossing die specifiek was ontwikkeld voor kantooromgevingen, waarmee de groeiende behoefte aan flexibiliteit werd geadresseerd. Deze benadering waarborgt een hoge energie-efficiëntie, betrouwbaarheid en langdurige prestaties, ondersteund door de solide technische expertise van de fabrikant."
Volgens Lacopo heeft het verlichtingsplan al zijn doelstellingen bereikt. "Het feit dat alle huurders de originele verlichtingsinfrastructuur behielden, waarbij alleen aanvullende armaturen aan spanningsrails, wanneer nodig, werden geïntegreerd, bevestigt de doeltreffendheid van het design."
