Eerste klas kunst in voormalige graanloodsen, verlicht met LED-lichtarmaturen van ERCO: Axel Vervoordts Kanaal-Project
Op het terrein van een in 1857 gebouwde destilleerderij voor de poorten van Antwerpen schiep de kunst- en antiquiteitenhandelaar Axel Vervoordt een conglomeraat uit industriegeschiedenis en contemporaine architectuur. De oude graanloodsen en silo’s werden met diverse nieuwe gebouwen uitgebreid en herbergen nu – naast kantoren en woningen – spectaculaire ruimten voor kunst. In deze atmosferisch dichte expositieruimten stellen ERCO LED lichtarmaturen een optimum aan flexibiliteit en efficiëntie onder bewijs. Met een minimum aantal armaturen worden schilderijen en sculpturen maximaal indrukwekkend en precies verlicht.
De kunst- en antiquiteitenhandelaar, verzamelaar en expositiemaker Axel Vervoordt heeft zich internationaal een naam verworven met zijn combinaties van antieke en contemporaine kunst uit Oost en West, geënsceneerd in sfeervol verlichte ruimten. In 1969 vestigde de Belg zijn onderneming te Antwerpen, in een klein straatje met gerestaureerde huizen uit de 16e eeuw, die sindsdien een cultstatus genieten. Sedert 1998 kochten Axel Vervoordt en zijn familie stukje bij beetje het al met al 55 000 vierkante meter omvattende areaal van een voormalige destilleerderij gelegen aan het schilderachtige Sportkanaal op, een waterweg die de Belgische steden Luik en Antwerpen met elkaar verbindt.
Met behulp van meerdere Belgische architectenbureaus transformeerden en completeerden zij het industriecentrum gedurende bijna twee decennia tot een kleine groene stad, die niet alleen woningen, kantoren, ateliers, ateliers, een auditorium en een restaurant maar ook ruimten voor de kunst te bieden heeft. De historische opslagloodsen en silo’s van baksteen en beton en een voormalige kapel dienen nu als expositieruimten. Werken van befaamde kunstenaars zoals Anish Kapoor, James Turrell, Marina Abramović, Otto Boll of Tatsuo Miyajima zijn als permanente inrichtingen van de Axel & May Vervoordt Foundation in dit complex tentoongesteld. Bovendien ontstonden in de Axel Vervoordt Galerie drie ruimten voor wisselexposities.
Een rondgang, voor bezoekers gratis, verbind de galerieën en expositieruimten van het kanaal-areaal. De "Escher Gallery", met een binnenwerkse ruimtehoogte van ruim tien meter, geneste trappen en cirkelronde plafonduitsparingen waar ooit stalen silo’s stonden, imponeert met uitzonderlijke kijkrelaties.
Voor de installatie "Gazing into Sphere" laste de Zuid-Koreaanse kunstenares Kimsooja een spiegelend tussenniveau in, waardoor de complexe ruimte-indruk verder werd versterkt.
Parscan spots in minimalistisch design en met de lichtkleur warmwit werden o.a. in de ruimtehoeken van de "Escher Gallery" geïnstalleerd en verlichten de binnenwelving van de voormalige silo.
In alle galerieruimten zijn dimbare ERCO Parscan spots toegepast. De exposities van de Axel Vervoordt galerie wisselen vier keer per jaar. De Spherolit-lenzen van de spots laten zich zonder gereedschap verwisselen, om zo de lichtverdeling optimaal aan de verschillende exponaten aan te passen. Parscan is bovendien ideaal voor plafondgoten: Worden de lampen zoals hier in een aanwezige stalen drager geïntegreerd, zijn zij grotendeels onzichtbaar voor de beschouwer en richten zij de focus op de verlichte kunstwerken.
Van hier leidt de wandeling over het complex langs een centraal, door waterbassins omringd betonnen bouwwerk, dat Anish Kapoors monumentale werk "At the Edge of the World" herbergt. Daarachter bevindt zich een nieuw gebouw, dat door Axel Vervoordt in nauwe samenwerking met de Japanse architect Tatsuro Miki is ontworpen. Het ontstond met maximale inachtneming van mathematische principes en proporties en is in natuurlijk licht gehuld. Hier presenteert hij kunstwerken uit de verzameling van de Axel & May Vervoordt Foundation, o.a. van befaamde Zero- en Gutai-kunstenaars.
Donkergrijs getinte wanden genereren een contemplatieve atmosfeer, waarin de kunstbeschouwing centraal staat. De uitstekende dimming en precisie van de toegepaste Parscan spots maken dit spannend samenspel van licht en donker mogelijk. Ook in qua sfeer volledig tegengestelde galerieruimten op de daarboven, waar wisselexposities worden gehouden, bieden ERCO LED-lichtarmaturen een optimum aan flexibiliteit en efficiëntie: Met een minimum aantal armaturen worden schilderijen en sculpturen maximaal indrukwekkend en precies verlicht.
De figuur van een mediterende boeddhistische ‚Lohan‘ priester van gelakt hout in de zogeheten Black Box wordt door een Parscan spot effectvol verlicht. Een draairegelaar op de lamp maakt het mogelijk om de spot met 15W aansluitvermogen voor een extreem zacht lichteffect extra te dimmen. Een extra Parscan spot accentueert de buitenwand van de Black Box.
Nagenoeg zwarte wanden scheppen in sommige ruimten een contemplatieve atmosfeer, waarin de kunstbeschouwing centraal staat. Enkele spots zijn voldoende om de getoonde kunstwerken uit Oost en West precies te verlichten. Het Japanse Zen schilderij (links) uit de 16e eeuw bijvoorbeeld word met slechts één enkele Parscan spot met 12W aansluitvermogen en lichtverdeling oval flood optimaal in beeld gebracht; de kogelvormige bronzen ‚Natura‘ sculptuur van Lucio Fontana met een Parscan spot met lichtverdeling narrow spot, de andere schilderijen met lichtverdeling flood resp. wide flood.
Focus op de kunst: effectvolle verlichting met Parscan en Pollux van ERCO
De exposities in Vervoordts galerieruimten "Escher Gallery", "Patio Gallery" en "Terrace Gallery" langs het kanaal wisselen vier per jaar. Deze tonen schilderijen en tekeningen, fotografie en media-art alsmede sculpturen in de meest uiteenlopende formaten. Menig expositieconcept vereist bovendien de verdeling van de ruimten door mobiele tussenwanden. In die gevallen past Axel Vervoordts scenograaf Chris Pype de ERCO LED-lichtarmaturen aan de nieuwe ruimtelijke situatie en de verschillende exponaten aan.
De "Patio Gallery" is een witte expositieruimte die licht uit het Noorden krijgt via sheddaken en zo een ideale achtergrond voor de presentatie van schilderijen biedt (op de foto: Raimund Girke "De dominantie van het licht").
Witte Parscan spots vullen het daglicht aan.
De Spherolit-lenzen van de Parscan en Pollux spots laten zich gereedschapsloos verwisselen. De expositiemakers kunnen armaturen zo bijvoorbeeld van een smalstralende spot naar een breedstralende floodlight ombouwen. Ook asymmetrische lichtverdelingen zoals oval flood of wallwash zijn mogelijk, de lichtbundel laat zich zo optimaal op de geëxposeerde kunstwerken afstemmen.
De "Terrace Gallery" vormt met grijze wanden en vloeren en een donker houten plafond een neutrale, gereduceerde omlijsting voor de wisselende exposities van de Axel Vervoordt Gallery (op de foto: expositieweergave van Chung Chang-Sup).
Met negen mogelijke lichtverdelingen is ERCO Parscan de perfecte lichtarmatuur om kunstwerken in uiteenlopende formaten tegen deze neutrale achtergrond te accentueren, waarbij de armatuur zelf volledig op de achtergrond treedt. De kunstwerken lijken zelf licht uit te stralen, de grijze wand werkt als een passepartout.
De projectie van het licht via lenzen maakt het mogelijk om zelfs bij kleine wattages krachtige accenten te plaatsen. Met LED-modules van 6 resp. 12 Watt overtuigen Pollux en Parscan door hun compacte armatuurafmetingen. De spots ogen in de atmosferisch dichte ruimten van de omgevormde industriegebouwen onopvallend, de aandacht van de bezoeker is uitsluitend gericht op het licht en de verlichte, hoogwaardige kunstwerken.
De "Terrace Gallery" vormt met grijze wanden en vloeren en een donker houten plafond een neutrale, gereduceerde omlijsting voor de wisselende exposities van de Axel Vervoordt Gallery (op de foto: Schilderij van Saburo Murakami). De precieze verlichting met Parscan spots met lichtverdeling spot, flood en oval flood alsmede compacte Pollux spots plaatst de tegen deze neutrale achtergrond gepresenteerde kunstwerken in de focus.
Over de auteur:
Kristina Raderschad heeft sinds 2005 een redactiebureau in Keulen. Opgeleid als Dipl.-Ing. interieurarchitectuur, worden haar verslagen, reportages en interviews over de thema's Architectuur en Design wereldwijd gepubliceerd - in tijdschriften als AD Architectural Digest, ATRIUM, ELLE DECORATION, HÄUSER, AIT of WALLPAPER*.