Verlichting voor openbare gebouwen
Community – cultuur, bestuur, onderwijs, transport en recreatie
Wat houdt onze samenleving bijeen, laat haar functioneren en maakt haar de moeite waard om in te leven? Niet in de laatste plaats de gemeenschappelijke gebouwen waarin mensen als bezoekers, burgers of politici zich bewegen, samenkomen en informatie uitwisselen. Gebouwen voor openbaar bestuur, onderwijsinstellingen, theaters, congrescentra, stations en luchthavens: hun architectuur, inrichting en staat weerspiegelen de behoeften en de realiteit van een samenleving. Het creëren van nieuwe voorzieningen of het behouden van bestaande structuren biedt planners en ontwerpers zowel kansen als verantwoordelijkheden. Zorgvuldigheid en kwaliteit in alle planningsaspecten zijn doorslaggevend. Licht neemt veel meer op zich dan alleen functionele taken – het bepaalt ook het karakter en de representatieve symbolische kracht van openbare gebouwen.
Welke taken vervult licht in openbare gebouwen?
Denken in verlichtingsfuncties
Het verlichten van openbare gebouwen moet aan zeer uiteenlopende behoeften voldoen: het ruimtelijke plan en de ontwerpaspecten vormen samen met de financiële randvoorwaarden de basis voor het lichtconcept.
Het scala aan taken kan een verscheidenheid aan genuanceerde architectonische situaties omvatten, beginnend bij de gevel en de verlichting van de entreezone en de foyer, circulatiezones zoals trappen en gangen, en multifunctionele ruimten en randgebieden die nodig zijn voor beheer, werkplaatsen en archieven. Een theoretisch model van verlichtingsfuncties helpt om de kwaliteit van de verlichting niet alleen te beoordelen aan de hand van puur kwantitatieve criteria zoals verlichtingssterkte, maar stelt ook het gebruik van een ruimtelijke situatie centraal. Deze vorm van zone-indeling maakt het mogelijk om afzonderlijke taken te identificeren: moet een gebied bezoekers ontvangen, bepaalde elementen en waarden vertegenwoordigen, oriëntatie bieden, door het gebouw leiden of ruimte bieden voor specifieke evenementen? Aan het begin van elk lichtproject is het voor lichtplanners zinvol om voor elk vereist functioneel gebied de volgende drie vragen te stellen:
- Welk architectonisch en functioneel belang heeft de ruimte of ruimtelijke zone?
- Welke taken in het gebouw kunnen met verlichting worden gerealiseerd om alle gebruikers een positieve, identiteitsversterkende ervaring te bieden?
- Welke individuele lichtstrategie en verlichtingsmethoden zijn geschikt als basis voor de lichtplanning?
Een vergelijking van twee ontwerpbenaderingen
Kan kantoorverlichting tegelijkertijd aantrekkelijk en kostenefficiënt zijn?
Qualitative lighting design for foyers
Zonal lighting analyses where the user needs which light: luminaires with good glare control and simultaneously high cylindrical illuminances, light the workstations, enable good visual comfort and achieve good, pleasant facial illumination. Illuminated vertical surfaces ensure a bright spatial impression and balanced contrast conditions for work on screens. Illumination of the circulation zone in the central aisle allows pleasant orientation.
Conventional lighting design for foyers
A matrix solution with panel lights does not reference the visual task of the user. Differing forms of work are supported with the same lighting. This is therefore not optimally matched to the needs of all users, and losses in terms of ambience and concentration must be expected. Furthermore, the low-contrast and undefined appearance of the room may cause fatigue and energy needs for sufficient lighting also increase. Find out more about the added value provided by a perception-orientated lighting in the ERCO case study for illuminating community rooms!
