Kunstmachine, lichtsculptuur
Flexibele museumverlichting voor de presentatie van kunst
De uitbreiding Liljevalchs+ van de stedelijke kunsthal met een rijke traditie in Stockholm weet iedere bezoeker te raken. De flexibele ruimtes en moderne techniek bieden de optimale omstandigheden voor de presentatie van kunst – en creëren tegelijkertijd een krachtige sculpturale aanwezigheid.
Al ruim 100 jaar is de Liljevalchs Kunsthal de toonaangevende tentoonstellingslocatie voor hedendaagse kunst in Stockholm. De voorjaarssalon heeft een vaste plek in de cultuurkalender van de metropool, het gebouw uit 1916 werd ontworpen door architect Carl Bergsten en geldt als een doorbraakwerk van de moderne architectuur in Zweden. De lat lag overeenkomstig hoog toen in 2013 na een prijsvraag het architectenbureau van Gert Wingårdh de opdracht voor de uitbreiding in de wacht sleepte: presentatiemogelijkheden, veiligheid en airconditioning volgens de nieuwste stand van de techniek moesten het mogelijk maken om in de wereldwijde uitwisseling van kunsttentoonstellingen een soevereine rol te spelen.
Wingårdh is één van de meest succesvolle Zweedse architecten. Door zijn tv-aanwezigheid in de serie „Husdrömmar“ over particuliere opdrachtgevers is de 70-jarige ook bekend bij een breed publiek. Voor de kunsthal ontwierp hij in nauwe samenwerking met de glaskunstenaar Ingegerd Råman een compact plein uit beton. Deze draagt als een gekartelde kroon als dak 166 schoorsteenachtige lichtschachten op een vierkant raster. De façade wordt slechts door enkele raamopeningen onderbroken. De structuur wordt gevormd door 6860 ronde glaselementen die aan heldere flessenbodems doen denken en glinsteren in het vlak invallende Noordse licht.
Het ruimtelijke gevoel in de daglichtzalen met verschillende hoogtes onder het vrij gespannen betonraster is spectaculair. De uiterst verfijnde plafondgeometrie controleert en verstrooit het daglicht. Vlak in de zijwanden van de lichtschachten ingebedde spanningsrails dragen spots, breedstralers of wallwashers voor de verlichting van de expositiestukken. Zo realiseert het gebouw de spagaat om de kunst een neutrale achtergrond te bieden en tegelijkertijd merkbaar en aanwezig te blijven.
Volledige concentratie op de kunst: kleine venster- en deuropeningen onderbreken de wandvlakken, toegangen zijn in de hoeken van de ruimten geplaatst. Hiervoor opent de plafondconstructie zich naar de hemel en wordt er een gemoduleerd, zacht en sfeervol licht in de ruimte gecreëerd.
De nieuwbouw heeft twee bovenlichtzalen met verschillende ruimtehoogtes: zo ontstaan de optimale presentatieomstandigheden voor kleine en grote expositiestukken.
Eclipse spots vormen de nieuwe unieke armatuur van de kunsthal. Deze kunnen dankzij hun verwisselbare lenzen, toebehoren en on-board dimming flexibel worden aangepast aan de meest uiteenlopende verlichtingstaken.
