Schilderijverlichting: afzonderlijke werken precies verlichten.

Wallwashing

Zet verticale verlichting in om schilderijen en foto's als een rustig geheel te presenteren. Verlicht wanden gelijkmatig. Zo ontstaat een heldere achtergrond die de kunstwerken zichtbaar maakt en de ruimte structuur geeft.

Plan efficiënt. Met hoogwaardige lenstechnologie bereikt u vaak al met enkele armaturen een gelijkmatige wallwashing.

Vergelijk lichttechniek niet alleen op basis van luxwaarden. Beslissend zijn de gelijkmatigheid, de precisie en het effect op het verticale vlak.

Hiërarchieën creëren met licht

Gebruik spots om objecten doelgericht te laten uitkomen. Werk met verschillende verlichtingsniveaus. Zo leidt u de blik en creëert u heldere waarnemingshiërarchieën in de ruimte.

Maak gebruik van precieze lenstechniek. Vermijd strooilicht. Zo verhoogt u de efficiëntie, precisie en werking van de verlichting. Plan het accentlicht bewust. Het maakt belangrijke objecten zichtbaar en versterkt de kunstbeleving.

Verwisselbare optieken flexibel inzetten

Kies de lichtverdeling die bij de opgave past. Gebruik narrow spot lichtverdelingen voor kleine kunstwerken of grote afstanden, contourspots voor exact begrensde projectievlakken en extra wide flood verdelingen om grote oppervlakken vanaf korte afstand te verlichten.

Scheid lichtwerking en armatuurvorm. Zo bepaalt u de stralingshoek onafhankelijk van het design van de armatuur.

Plan met systeem. Spots, breedstralers, wallwashers en contourspots bieden de juiste werktuigen voor precieze kunst- en tentoonstellingsverlichting.

Afzonderlijke schilderijen met accentlicht laten uitkomen

Zet accentverlichting in om afzonderlijke schilderijen doelgericht zichtbaar te maken. Leid de blik met duidelijk afleesbare lichtkegels rechtstreeks naar het werk. Zo krijgt het schilderij meer presence dan de omringende ruimte.

Gebruik gericht licht om sprankeling en modellering te bewerkstelligen. Het maakt vlakke reliëfs plastischer en fijne texturen beter leesbaar.

Zoomspots variabel inzetten

Stel de stralingshoek traploos in. Zo past u het licht flexibel aan formaat, afstand en object aan.

Gebruik zoomspots vooral bij wisseltentoonstellingen met verschillende beeldformaten. Dank zij het zoombereik van spot tot wide flood laat de lichtkegel zich flexibel aanpassen aan kleine, middelgrote en grote werken.

Richt het licht bovendien zo dat bezoekers geen hinderlijke schaduwen veroorzaken. De museumhoek van 30° is daarvoor het juiste middel.

Framing precies inzetten

Met Framing creëert u een bijna magische lichtwerking voor uw schilderijen. Stem het lichtvlak exact af op het formaat van het werk en zorg zo voor een heldere randbegrenzing. De omliggende wand blijft in het duister. Zo komt alleen het werk zelf naar voren, alsof het uit zichzelf oplicht.

Met de intuïtieve schuifregelaars begrenst u het lichtvlak nauwkeurig tot het werk. Kies narrow Framing voor kleine exponaten op een grotere verlichtingsafstand. Gebruik wide Framing voor grote werken op korte afstand.

Met een donkere achtergrond de focus leggen

Kwetsbare kunstwerken mogen in tentoonstellingen slechts aan weinig licht worden blootgesteld (50 lx). Om de kunstwerken op dit niveau in de ruimte te laten uitkomen, houdt u de algemene verlichting laag en kiest u donkere wandkleuren. Door het zo bereikte helderheidscontrast lijkt het werk helderder, ook al wordt het met slechts 50 lx verlicht.

Bepaal uw verlichtingsstrategie bewust. Zo verbindt u conservatorische eisen met een intense kunstbeleving.

Texturen verlichten

Texturen, textiele structuren en reliëfs vragen om gericht licht, heldere contrasten en een nauwkeurige lichtverdeling. Pas het samenspel van licht en schaduw maakt vezels, weefsels, korrelingen, randen en plastische vormen zichtbaar.

Zet accentlicht doelgericht in. Zijdelings invallend licht modelleert vlakke en verheven structuren bijzonder effectief. Hoe steiler de invalshoek, des te duidelijker komen schaduwen en oppervlaktetekening naar voren. Zo krijgen textiel meer diepte, reliëfs meer plasticiteit en fijne texturen meer présence.

Gebruik diffuus licht slechts spaarzaam: het vermindert contrasten, creëert geen harde schaduwen en ontneemt materialen daardoor vaak hun waarde.

Textiele exponaten lijken dan vlak, reliëfs verliezen hun ruimtelijke werking en structuren blijven voor het oog moeilijk te bevatten. Plan daarom bewust met markante accentverlichting voor een detailrijke modellering en voor eventuele sprankeleffecten.

Kies de lichtverdeling passend bij het object. Gebruik narrow spot- of spot-lichtverdelingen om details, randen of afzonderlijke zones te benadrukken. Zet oval flood-verdelingen in wanneer langgerekt textiel, wandtapijten of reliëfzones gelijkmatig benadrukt moeten worden. Werk met wallwashing wanneer textiele vlakken als een rustige eenheid moeten verschijnen.

Controleer de kijkhoek van de bezoekers. Voorkom hinderlijke reflecties door glanzende materialen in het beeld of door het glas dat om conserveringsredenen wordt gebruikt.

Voorkom eveneens harde eigenschaduwen en verblinding. Kantel de spots in de museumhoek van 30°, zodat de oppervlaktestructuur, het materiaalkarakter en de ruimtelijke diepte duidelijk herkenbaar blijven.

Maak met een goede lichtplanning de materialiteit van een object zichtbaar. Het juiste licht laat niet alleen het object zelf zien, maar ook het oppervlak, de geschiedenis en de ambachtelijke kwaliteit ervan.

Stroomrails flexibel inzetten

Plan stroomrails als flexibele basis voor wisselende lichttaken. Positioneer, verschuif en vul spots, breedstralers en wallwashers aan, afhankelijk van de tentoonstelling. Snel en altijd in de museumhoek. Zet nauwe lichtverdelingen in om kleine objecten en architectuurdetails sprankelend te accentueren.

Voor grotere exponaten, ruimtezones en een ruimtelijke indruk van weidsheid gebruikt u brede lichtverdelingen. Vul dit aan met wallwashers om verticale vlakken gelijkmatig te verlichten. Zo lijken ruimtes helderder, helderder van opzet en representatiever.

Toets de invalshoek bewust.

Een invalshoek van 30° is ideaal: bij ingelijste schilderijen voorkomt deze hoek te sterke schaduwen, zowel van de lijst als van de beschouwer. Beoordeel texturen, penseelstreken en reliëfs kritisch. Een steile lichtinval kan structuren overdrijven en de werking vervalsen. Let op diepe schilderijlijsten. Bij een steile lichtinval van minder dan 30° en een diepe lijst ontstaat een brede schaduwstreep op het doek en onder het schilderij op de wand. Plan de hoek zo dat helderheid, modellering en visual comfort in evenwicht blijven.

De museumhoek gebruiken

Plan de accentverlichting van schilderijen met een invalshoek van 30°. Zo bereikt u een hoge en gelijkmatige helderheid op het beeldvlak. Zo modelleert u texturen, penseelstreken en reliëfs op een gedifferentieerde manier. Structuren blijven levendig zonder overdreven te lijken. Door de spots onder een lichtinvalshoek van 30° uit te richten voorkomt u hinderlijke reflectieverblinding op schilderijen achter glas.

Invalshoeken van meer dan 30° kunt u beter vermijden.

Vermijd bij schilderijen invalshoeken van aanzienlijk meer dan 30°. Kijk naar de positie van de bezoekers. Bij een lichtinval van duidelijk meer dan 30° kunnen zij het werk zelf beschaduwen. Let ook op exponaten achter glas of met een glanzend oppervlak. Reflectieverblinding kan de beeldinformatie aantasten. Verlicht reliëfs zo dat licht en schaduw plastisch werken. Te vlak licht vermindert de modellering en maakt structuren minder leesbaar.

Vuistregel wallwashers

Plan wallwashers op een afstand van de wand van ongeveer een derde van de ruimtehoogte. Zo bereikt u een gelijkmatige verticale verlichting.

Stem ook de onderlinge afstand van de armaturen af. Voor een goede gelijkmatigheid in de lengterichting mag die tot 1,3 keer de wandafstand bedragen.

Gebruik deze vuistregels al vroeg in het ontwerp om een efficiënte en betrouwbare wallwashing te plannen. Een schilderij op ooghoogte met een museumhoek van 30 graden komt aan het plafond overeen met het punt voor de een-derde-regel voor wallwashing. Daarom volstaat vaak één stroomrail.