Louvre Abu Dhabi

Het eerste universele museum van de Arabische wereld: ERCO in het Louvre Abu Dhabi

Lichtwerktuigen van ERCO in een nieuw museumproject van superlatieven: de door de Franse sterarchitect en Pritzker-prijswinnaar, Jean Nouvel, ontworpen loot van het Louvre in Abu Dhabi opent medio november zijn deuren voor het publiek.

Jean Nouvel (*1945) wilde eerst kunst studeren, voordat hij voor architectuur koos. Tot dusver realiseerde hij alleen al in zijn woonplaats Parijs drie uitmuntende museumbouwwerken – het Institut du Monde Arabe (1987), Fondation Cartier (1994), alsmede het Musée du Quai Branly (2006). De oplevering van zijn nieuwste ontwerp werd met spanning verwacht: de loot van het wereldberoemde Musée du Louvre, officieel geopend op 11 november 2017 in de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten. Het Louvre Abu Dhabi zou: „... het eerste universele museum van de Arabische wereld, het eerste van de 21e eeuw zijn", aldus Jean-Luc Martinez, Hoofd van het Louvre in Parijs. Jean Nouvels spectaculaire architectuur combineert hedendaags westers design met het Arabisch erfgoed. LED-lichtwerktuigen van ERCO, gedeeltelijk gerealiseerd als speciale oplossingen, ensceneren de prominente kunst perfect, met onder meer schilderijen van Bellini, Manet, Picasso en Cy Twombly.

De architectuur: een museumstad zoals een medina onder een cirkelvormige koepel van staal

Voor Jean Nouvel zijn licht en geometrie de basisprincipes van de Arabische architectuur. Zo heeft hij voor zijn ontwerp van het Louvre Abu Dhabi dat een oppervlakte van bijna 100.000 m2 beslaat, volgens het voorbeeld van een Arabische medina in totaal 55 witte, rechthoekige gebouwen onder en naast een cirkelvormige, stalen koepel gerangschikt. Doorgangen en gangen leiden door dit conglomeraat van tentoonstellingsruimten, auditorium, café en restaurant. Het complex wordt overschaduwd door de gigantische, stalen koepel met een diameter van 180 meter. Deze rust op vier steunen en weegt met 7500 ton bijna net zo veel als de Eiffeltoren. De acht lagen roestvrij staal en aluminium vormen een raster met stervormige openingen. Deze dienen te doen denken aan de traditionele palmbladafdekkingen van de doorgangen in een medina en schilderen overdag een geraffineerde schaduwwerking op de grond. Vanaf het begin van de planning vormde dit spel van licht en schaduwen, „rain of light" genoemd, een wezenlijk element van het vormgevende basisconcept. De tentoonstellingsruimten zelf zijn onderverdeeld in galerieën, die de permanente collectie van het museum in chronologische volgorde tonen, alsmede ruimten waarin in totaal vier tijdelijke tentoonstellingen per jaar te zien zullen zijn.

Een uiterst complex verlichtingsconcept met ERCO LED-lichtwerktuigen voor een museum van superlatieven

In 23 galerieruimten in totaal en in hun verbindingsruimten alsmede in de imposante entree van het Louvre Abu Dhabi worden LED-lichtwerktuigen van ERCO ingezet. De verantwoordelijke lichtplanner, Rémy Cimadevilla, van het bureau 8'18'' Lumière in Parijs ontwikkelde het architectonische concept van Jean Nouvel consequent door en vertrouwde daarbij op de jarenlange ervaring van ERCO op het gebied van museumverlichting. Het licht illumineert de ruimten alsmede de daarin tentoongestelde schilderijen en sculpturen, en kan flexibel op de wisselende ensceneringen worden aangepast. In overeenstemming met het lichtconcept van 8'18'' Lumière ontwikkelde ERCO voor het Louvre Abu Dhabi enkele technisch uitgekiende, speciale oplossingen voor spots en wallwashers.
Het ontwerp van Jean Nouvel voorziet erin dat elk van de in totaal 23 kubusvormige tentoonstellingsgebouwen van het Louvre Abu Dhabi een verschillende grootte heeft. Bovendien onderscheiden de individuele ruimten zich in materiaalselectie en afbouw. Sommige zijn als "bronze galleries" met donkere lamellenplafonds vormgegeven, sommige als "glass ceiling galleries" met een verlicht plafond dat dag- en kunstlicht combineert.

Individuele lichtoplossingen voor de galerieën van de permanente tentoonstelling

"Bij het verlichtingsconcept voor alle tentoonstellingsruimten van het Louvre Abu Dhabi was overal een zeer grote mate aan flexibiliteit vereist, zodat zelfs de gebieden van de permanente collectie telkens weer anders kunnen worden verlicht", verklaart Rémy Cimadevilla. De enige uitzondering vormt de eerste galerie die als "grand vestibule" tegelijkertijd een royale entree en tentoonstellingsruimte is. Hier gebruikte het team van 8'18'' Lumière Quintessence richtbare spots met een lichtkleur van 3000K en de lichtverdeling narrow spot volgens een exact vastgelegd raster. Door een hogere stroom door de LED's kon de lichtstroom van de armaturen met ca. 40% worden verhoogd, wat het witte plafond in het vertrek met een hoogte van bijna negen meter de uitstraling van een fonkelende sterrenhemel geeft.
De "bronze galleries" maken daarentegen de indruk van de zalen van een paleis. Daar zijn de wanden en vloeren volledig met edele natuurstenen platen bekleed. Tussen de donkere, stalen lamellen van de plafonds zijn zwarte Parscan LED-spots voor spanningsrail met een aansluitvermogen van 15W geplaatst. De arm van de armatuur werd overeenkomstig de hoogte van de lamellen verlengd. Zo kunnen deze flexibel op de expositiestukken worden uitgelijnd. Optionele snoots en honingraatrasters zorgen daarbij voor een verblindingsvrije, accentuerende verlichting.
De individuele galerieruimten zijn via smalle passages met elkaar verbonden. De architecten ontwikkelden deze overgangsruimten bewust met een duidelijk lagere plafondhoogte dan de tentoonstellingsruimten – des te imposanter is de uitstraling van de ruimte voor bezoekers bij binnenkomst in de aansluitende galerieruimte. Om in de passages het ruimtelijk effect niet door te hoog geplaatste armaturen te verstoren, construeerde ERCO speciale armaturen op basis van een Pollux met een LED-module van 6W. De armatuurkop werd daarvoor door de transadapter gescheiden en zit als autonome module naast het DALI bedrijfsapparaat in de spanningsrail.

Voor de "glass ceiling galleries" ontwikkelde 8'18'' Lumière ten slotte een uitgekiend verlichtingssysteem dat gericht gestuurd en gedoseerd daglicht met kunstlicht combineert. Hier worden wallwashers met een lichtkleur van 4000K ingezet die via hoekverbindingen resulteren in een geometrie van de ruimte die de lichtband volgt. Het team rondom Rémy Cimadevilla combineert het neutrale "architectonische" licht dan ook met warmwit licht op de kunstwerken alsmede het van bovenaf door de verlicht plafonds gedoseerd invallend daglicht tot één lichtconcept dat de hoge kwaliteit van de ruimten benadrukt. "Van 3000K op de kunstwerken en de wandvlakken op de hoogte van de bezoeker via 4000K op de bovenste gedeelten van de wanden tot en met 6000K en meer in het gedeelte van de glazen plafonds wordt het licht van onderaf naar boven telkens kouder", legt Rémy Cimadevilla uit. "Zo scheppen wij een echt landschap van licht dat de hoge vormgevingseisen van het museumproject tot hun recht laat komen."

Louvre Abu Dhabi

© ERCO GmbH, www.erco.com, Photographer: Thomas Mayer

Louvre Abu Dhabi

© ERCO GmbH, www.erco.com, Photographer: Thomas Mayer

Louvre Abu Dhabi

Over de auteur:

Kristina Raderschad heeft sinds 2005 een redactiebureau in Keulen. Opgeleid als Dipl.-Ing. interieurarchitectuur, worden haar verslagen, reportages en interviews over de thema's Architectuur en Design wereldwijd gepubliceerd - in tijdschriften als AD Architectural Digest, A&W, ELLE DECORATION, HÄUSER, MARK of WALLPAPER*.

Plant u een vergelijkbaar project?

Wij adviseren u graag bij de lichtplanning en selectie van geschikte producten.

U treft uw regionale contactpersoon aan onder:

{{fon}}

U kunt ons ook een E-mail schrijven of uw vraag direct hier stellen

 

Uw gegevens worden strikt vertrouwelijk behandeld. Meer informatie treft u aan onder Verklaring inzake gegevensbescherming.

Dit kan ook interessant voor u zijn:

ERCO Newsletter - Inspirerende projecten, nieuwe producten, nieuwe kennis over licht

Abonnement op de Newsletter.
Uw gegevens worden strikt vertrouwelijk behandeld. Meer informatie treft u aan onder Verklaring inzake gegevensbescherming
Via het digitale Lichtbericht ontvangt u actueel, regelmatig en op comfortabele wijze nieuws via de mail uit de kosmos van ERCO. Wij houden u op de hoogte van evenementen, awards, nieuwe kennis over licht, projectberichten en nieuwe producten, alsmede over reportages uit de licht- en architectuurbranche. Het abonnement is gratis en u kunt het op elk moment weer opzeggen.