Additieve kleurmenging: definitie en functieprincipe
In de lichttechniek omschrijft additieve kleurmenging het mengen van gekleurd licht door het toevoegen van golflengtegebieden. De basiskleuren van de additieve kleurmenging zijn de complementaire kleuren rood, groen en blauw. Het gelijkmatig mengen van de drie basiskleuren produceert wit licht.
Hoe mengen de lichtkleuren zich bij de additieve kleurmenging?
Als de drie primaire kleuren rood, groen en blauw, geïsoleerd als lichtspots (bijv. door een ledspot) naar een wit vlak worden geleid en deze elkaar gelijkmatig overlappen, ontstaan door de additieve kleurmenging in de samenvallende vlakken nieuwe secundaire kleuren. Deze zijn lichter dan de oorspronkelijke en aangrenzende primaire kleuren. De intensiteit is naast de lichtkleur een eigenschap van de lichtbron.
Daardoor resulteren uit de additieve kleurmenging van rood, groen en blauw de volgende secundaire kleuren:
- Rood en groen = geel
- Groen en blauw = cyaan
- Blauw en rood = magenta
Goed om te weten:
Bij de additieve kleurmenging resulteren de drie primaire kleuren, gelijkmatig samengevoegd, in de tertiaire kleur wit, die het lichtste lijkt te zijn.
Additieve en subtractieve kleurmenging onderscheiden zich in zover als bij de reeds beschreven variant een kleur erbij komt of kleuren worden samengevoegd. Bij de subtractieve kleurmenging wordt daarentegen een kleur verwijderd of gesubstraheerd, dus afgetrokken en/of geabsorbeerd, bijvoorbeeld door filters.
Hoe werkt additieve kleurmenging bij ledverlichting?
De methode van de additieve kleurmenging bij ledverlichting wordt toegepast, wanneer (gekleurd) licht zonder reflectie, door projectie direct in het oog terecht dient te komen. Op de tv of de computermonitor kunt u dat zeer goed zien, omdat de leds van de monitors met de fluorescerende stoffen rood, groen en blauw (RGB) zijn opgebouwd. Door een fysiologisch aanvulling die in de hersenen gebeurt, ontstaat de indruk van een wit vlak, ondanks naast elkaar liggende kleurvlakken.
Welke toegevoegde waarde biedt additieve kleurmenging in de lichtplanning?
Door elektronische besturingsapparaten kunnen afzonderlijke lichtkleuren resp. de kleurtemperatuur (tunable white) worden veranderd. Op deze manier kunnen bescheiden, maar ook zeer effectrijke kleurcreaties en -wisselingen ontstaan en kan de kleurwaarneming bij kunstwerken worden beïnvloed. Met name in ruimtes waarvan het gebruik vaak verandert, blijkt dit zeer gunstig te zijn: musea en galerieën kunnen bijvoorbeeld flexibel de verlichting aan de betreffende tentoonstelling aanpassen door additieve kleurmenging en krijgen zo verdere ensceneringsmogelijkheden.
Ook voor het principe van Human Centric Lighting (HCL) is een aan het tijdstip van de dag aangepaste kleurtemperatuur relevant voor het welzijn van de mens. Idealiter dient het lichtconcept rekening te houden met het circadiaans ritme, dus de "biologische klok" van de mens, en een dynamische adaptatie van het daglichtverloop te creëren.
