Verticale verlichting: wallwashing voor meer oriëntatie en een grotere beleving van de lichtsterkte
Verticale verlichting, ook wel wallwashing genoemd, is een centrale component van de lichtplanning volgens de principes van de Human Centric Lighting. Gelijkmatig helder verlichte wanden kunnen verschillende taken vervullen. Deze bieden oriëntatie in de ruimte, genereren een visuele breedte en onderstrepen het materiaal van de wand; bijvoorbeeld in de vorm van een strijklicht. Het effect van verlichte wanden kan zowel worden gebruikt voor binnenruimtes als voor buitenruimtes. Binnen benadrukt verticale verlichting relevante vlakken van de architectuur en geeft ruimtes breedte. In de buitenruimte structureert façadeverlichting pleinen en open terreinen en begrenst zo de ruimte.
Hoe ziet gelijkmatige verticale verlichting eruit?
Een gelijkmatige verticale verlichting definieert de ruimtelijke omgeving. Goede optische wallwashersystemen onderscheiden zich doordat het licht direct onder het plafond begint en doordat zelfs bij grotere armaturenafstanden naast de verticale ook een goede horizontale gelijkmatigheid ontstaat. Een uniform lichtsterkteverloop van het plafond tot aan de vloer accentueert de wanden als geheel. Wallwashing met een grote gelijkmatigheid is in musea en galerieën geschikt voor de verlichting van kunstwerken, in foyers voor de opbouw van een brede en representatieve uitstraling van de ruimte alsmede in kantoren om het contrast van monitors met achtergrondverlichting en de in de ruimte heersende lichtsterkte milder te maken.
Wat is verticale verlichting voor gangen?
Gangen lijken vaak donker, omdat in overeenstemming met de genormeerde aanduidingen alleen de vloer wordt verlicht. Een lichtconcept dat de taak met verlichte wanden oplost, verandert een gang echter in een visueel lichte ruimte met een brede uitstraling.
De ideale armatuur voor smalle gangen zijn dubbele wallwashers. Deze verlichten de tegenoverliggende wanden van gangen vanuit één armatuur. Door de uniforme lichtsterkte van het plafond tot aan de vloer ontstaat een grootse indruk van de ruimte. De duidelijke indeling van de ruimte en het plafond ondersteunt het oriëntatievermogen. Dubbele wallwashers zijn zeer geschikt voor hallen en gangen in hotels, in bestuursgebouwen of in instellingen in de gezondheidszorg.
Wat is strijklichtwallwashing?
Strijklicht is een bijzondere vorm van verticale verlichting. De armatuur zit daarbij meteen voor de wand, waardoor het materiaal en het reliëf en de gesteldheid van het oppervlak worden benadrukt. De nabije positie van de armatuur voor de wand vereist speciale optische systemen. Zogenaamde strijklichtwallwashers projecteren het licht breed langs de verticale as zonder dat er een lichtvlek, een zogenaamde Hot spot, direct boven de armatuur ontstaat. Met name de texturen van natuursteen of hout kunnen met strijklicht als verticale verlichting goed worden geaccentueerd.
