Staafjes (oog): gespecialiseerde cellen voor licht-donker-zien
Staafjes behoren tot de zintuigcellen in het oog en maken licht-donker-zien mogelijk: vanwege hun hoge lichtgevoeligheid kunnen wij met hen nog in de schemering of in een nacht met een lichte volle maan nog zien.
Welke functie hebben de staafjes in het oog?
Staafjes behoren tot de fotoreceptoren en zijn zintuigcellen van de visuele lichtwaarneming. In het netvlies zitten ongeveer 120 miljoen staafjes. De hoogste dichtheid aan staafjes bestaat in een ringvormige zone om de fovea centralis, het gebied van de scherpste waarneming. Hierin zijn kleine staafjes aanwezig.
De staafjes in het oog zijn bestemd voor het waarnemen van licht en donker en kunnen ook zeer zwakke lichtimpulsen registreren. Met toenemende schemering (mesopisch zicht) en 's nachts (scotopisch zicht) wisselt het oog van fotopisch zien (fotopisch zicht, kijken bij goed licht) naar scotopisch zien. In tegenstelling tot de kegeltjes kunnen deze geen kleuren registreren.
Correct fixeren op het object door scotopisch zien lukt niet: de hoge gezichtsscherpte is alleen in het gebied van de fovea centralis aanwezig. De kegeltjes die scherp zien mogelijk maken, zijn in deze fovea centralis retinae (gebied van het scherpste zien) geconcentreerd. De staafjes liggen daarentegen verspreid over het volledige netvliesvlak. Daardoor bestaat er een groter waarnemingsvermogen voor bewegingen in het volledige gezichtsveld. Daarmee nemen wij ook de kleinste bewegingen in onze ooghoek waar; al is het ook onscherp.
